AEA ile MHM fonu nasıl karşılaştırılır?
Kullanıcı Sorusu · Güncelleme: 10 Eylül 2026
İki BES fonu karşılaştırılırken geçmiş getiri tek başına yeterli değildir; risk düzeyi, vade, içerik ve TEFAS verileri birlikte değerlendirilmelidir.
BES'te her emeklilik yatırım fonunun üç harfli bir kodu bulunur; AEA ve MHM de bu kodlardan ikisidir. İki fonu karşılaştırmanın anlamı, arkalarındaki portföyün varlık dağılımını, risk düzeyini ve size uygunluğunu anlamaktan geçer. Tek bir "kesinlikle daha iyi" fon yoktur; asıl soru, "benim risk algıma ve vademe hangisi daha uygun" sorusudur. Fon tercihi katılımcının risk-getiri beklentisine ve vadeye göre yapılır.
Fon karşılaştırmasında hangi kriterlere bakılır?
Uzmanlara göre sağlıklı bir karşılaştırma şu başlıklarda yapılır:
- Varlık içeriği: Fon; hisse, borçlanma araçları (tahvil-bono), para piyasası, altın/kıymetli maden veya katılım/faizsiz varlıklardan hangilerini, hangi ağırlıkla taşıyor?
- Risk düzeyi: Seçilen fon kısa vadede negatif getiri verebilir. Risk toleransını önceden bilmek, düşüş döneminde panikle satış yapmayı önler.
- Vade uyumu: Emekliliğe kalan süre uzadıkça daha oynak varlıklar değerlendirilebilir; süre kısaldıkça temkinli fonlar öne çıkabilir.
- Getiri ve reel getiri: Bakılacak asıl ölçü, enflasyondan arındırılmış reel getiridir. Sadece nominal getirinin yüksek görünmesi, alım gücünün arttığı anlamına gelmez.
- Maliyetler ve vergi: Kesintiler net getiriyi etkiler. BES'te stopaj yalnızca birikimin getiri kısmı üzerinden alınır, anaparadan alınmaz.
Getiri ve reel getiri açısından hangisine bakmalı?
İki fonun nominal getirisi benzer görünse bile, aynı enflasyon ortamında reel getirileri farklılaşabilir. Bu yüzden karşılaştırmayı "yüksek görünen yüzde" üzerinden değil, vadeniz boyunca elde ettiğiniz reel sonuç üzerinden yapmak daha anlamlıdır. Güncel yasal parametreler ve kendi katkı düzeninizle kişisel getirinizi değerlendirmek için BES getiri hesaplama sayfasından yararlanabilirsiniz. Bu sayfa, tek bir fonun reklamı yerine kendi tablonuzu görmenize yardımcı olur.
Geçmiş getiriye bakarken nelere dikkat edilmeli?
Uzmanların önemli uyarısı şudur: Fon seçimini yalnızca 5-10 yıllık geçmiş getirilere göre yapmak yanıltıcıdır; çünkü mevzuat ve fon içerikleri dinamiktir. Örneğin devlet katkısı fonları 2023'e kadar hisse senedi ve altın içeremiyordu; kuralların değişmesiyle yönetim stratejileri köklü biçimde değişti. Bu nedenle:
- Riskli fonlarda görece daha kısa-orta vadeli (ör. 1 yıllık),
- Temkinli/risksiz fonlarda ise daha kısa (ör. 3-6 aylık) güncel performanslara bakılması önerilir.
"Çok yükseldi, en çok getiren bu, hemen gireyim" yaklaşımı hatalı bulunur. Fon performanslarını TEFAS (tefas.gov.tr) üzerinden takip edip karşılaştırabilirsiniz.
Fon seçiminde izlenmesi gereken adımlar
Uzmanlara göre önerilen iki adımlı yaklaşım şudur:
1. Önce varlık dağılımına karar verin: hisse, altın/kıymetli maden, para piyasası, yurt dışı/döviz fonları arasında ağırlıklandırma yapın.
2. Sonra fonu belirleyin: Her varlık türünde, içerik ve performans olarak size uygun emeklilik şirketi fonunu seçin.
Yalnızca ana kategori değil, bu kategorilerin kendi içindeki alt türler de dikkate alınmalıdır. Ayrıca fon dağılımını hiç gözden geçirmemek en sık yapılan hatalardandır; katılımcıların büyük bölümü fonunu hiç değiştirmez. Fon değiştirme hakkı tamamen katılımcıya aittir ve istenildiği zaman kullanılabilir. Emeklilik şirketlerinin aylık fon önerileri genellikle yalnızca o şirketin kendi fonlarını kapsar; bu nedenle portföyü düzenli ve aktif biçimde izlemek gerekir.
Sonuç
AEA ile MHM karşılaştırmasında "hangisi daha iyi" sorusunun tek bir cevabı yoktur; fonun içeriği, risk düzeyi ve sizin vadeniz belirleyicidir. Unutulmaması gereken nokta şudur: BES'te fon dağılımını seçme ve değiştirme sorumluluğu katılımcıdadır ve bu sorumluluk devredilemez. Doğru kurgu; riski tanımak, varlık dağılımını bilinçli seçmek ve fonları düzenli izlemekten geçer.