Bireysel Emeklilik (BES) Sık Sorulan Sorular

BES, kamu sosyal güvenliğinin (SGK) tamamlayıcısı olan, gönüllü katılıma dayalı bir tasarruf ve yatırım sistemidir. Bir emeklilik şirketiyle sözleşme yaparsınız; adınıza bireysel emeklilik hesabı açılır, ödediğiniz katkı payları seçtiğiniz emeklilik yatırım fonlarında değerlendirilir ve emeklilikte birikiminizi toplu ya da maaş şeklinde alabilirsiniz. Ayrıca ödediğiniz katkıya Devlet katkısı eklenir.

SGK zorunlu prim esaslı bir kamu sistemidir; BES ise gönüllüdür ve her katılımcının kendi adına izlenen bireysel bir hesabı vardır. BES'te birikiminiz fon getirisiyle ve Devlet katkısıyla büyür. BES emekliliği SGK emekliliğinden bağımsızdır; biri için emekli olmak diğerini gerektirmez.

Sisteme giriş tarihinden itibaren en az 10 yıl sistemde kalmak ve 56 yaşını doldurmak koşuluyla emekliliğe hak kazanırsınız. Her iki şartın da birlikte sağlanması gerekir. Emekli olmak zorunlu değildir; dilerseniz katkı ödemeye ve birikiminizi büyütmeye devam edebilirsiniz.

Gerçek kişiler bireysel emeklilik sözleşmesi yaparak katılabilir. Yurt dışında yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile mavi kart sahipleri de katılıp Devlet katkısından yararlanabilir. Türkiye'de çalışma/oturma izni olan yabancılar katılabilir ancak Devlet katkısı alamaz.

Güncel olarak Devlet katkısı oranı, Türk parası cinsinden ödenen katkı payları için %20'dir (7 Ocak 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı). Kanun metninde oran %30 yazsa da uygulanan güncel oran %20'dir. Bu oran Cumhurbaşkanı Kararı ile değişebilir.

Devlet katkısına sistemde kalma sürenize göre kademeli hak kazanırsınız: en az 3 yılda %15'ine, 6 yılda %35'ine, 10 yılda %60'ına. Emekliliğe hak kazanırsanız veya vefat/maluliyet halinde tamamına (%100) hak kazanılır.

Devlet katkısı, bir takvim yılında yıllık brüt asgari ücrete denk gelen katkı payına kadar verilir. Tam katkı için aylık ödemenizi yaklaşık aylık brüt asgari ücret tutarına (2026 için kabaca 33.000 TL) kadar çıkarmanız yeterlidir; bu tavanı aşan ödemeye Devlet katkısı eklenmez.

Evet, tavan kişi başına (TC kimlik numarası bazında) uygulanır. Aynı kişi farklı şirketlerde birden çok hesap açsa bile toplam Devlet katkısı tek bir yıllık tavanla sınırlıdır; çoklu şirket katkıyı çoğaltmaz.

Önce kendi risk profilinizi ve beklentinizi belirleyin, sonra birikiminizi farklı varlık türlerine (hisse, altın, para piyasası, yurt dışı/döviz gibi) dağıtın. Tek bir fona bağlı kalmak yerine çeşitlendirme önerilir. BEFAS sayesinde yalnızca kendi şirketinizin değil farklı şirketlerin fonlarını da seçebilirsiniz. Size en uygun tercih için kurumunuza danışmanız gerekir.

Fon değiştirme hakkı tamamen size aittir ve istediğiniz zaman kullanabilirsiniz. Uzmanlar, katılımcıların büyük bölümünün fonunu hiç değiştirmediğini ve bunun en büyük hatalardan biri olduğunu belirtir; portföyünüzü düzenli aralıklarla gözden geçirmeniz önerilir.

Faizli mi faizsiz (katılım) mi tercih edeceğiniz, özellikle Devlet katkısı fonunda sisteme girişte belirlenir. Faizli seçilip sonradan aynı şirkette faizsize geçmek mümkün olmayabilir; bu tercihi değiştirmenin yolu şirket değiştirmektir. Bu nedenle katılım hassasiyetinizi girişte belirtmeniz önemlidir.

Emeklilik fonlarının güncel getiri ve risk bilgilerini TEFAS üzerinden takip edebilirsiniz; bu sitedeki Fonlar sayfasında da güncel verilerle filtreleyip karşılaştırabilirsiniz. Yalnızca uzun geçmiş getirilere bakmak yanıltıcı olabilir; geçmiş getiri geleceğin garantisi değildir.

Emekliliğe hak kazanmadan ayrılırsanız Devlet katkısının yalnızca hak ettiğiniz kısmını (sürenize göre %0/%15/%35/%60) alırsınız, kalanı bütçeye gider. Ayrıca birikiminizin getiri kısmından stopaj kesilir. Bu nedenle erken çıkış, sistemin uzun vadeli avantajlarının kaybedilmesine yol açar.

Stopaj yalnızca birikimin getiri (irat) kısmından alınır, anaparadan alınmaz. Oran sistemde kalış süresine göre düşer: emekliliğe hak kazanmadan erken çıkışta en yüksek (%15), 10 yıl sonra %10, emekli olarak ayrılışta %5'e kadar iner. Yani uzun kalıp emekli olmak vergi açısından en avantajlısıdır.

Bu, kişisel duruma bağlıdır. Düzenli ve yeterli başka geliri olmayanların, birikimini riske atmadan ömür boyu maaş (yıllık gelir sigortası) tercih etmesi önerilir. Başka düzenli geliri yeterli olanlar toplu parayı alıp değerlendirebilir. Kesin karar için kurumunuza danışmanız uygun olur.

Kurumca belirlenen hâl ve koşullarda, sistemden tamamen ayrılmadan birikiminizin yüzde ellisine kadar kısmi ödeme yapılabilmesine imkân tanınmıştır (Devlet katkısı hesabı hariç). Uygulanabilirliği için kurumunuza danışmanız gerekir.

Sisteme girdikten sonra ilk 2 yılı (24 ay) tamamlayınca, hiçbir kesinti ve süre kaybı olmadan başka bir emeklilik şirketine geçebilirsiniz; ilk değişiklikten sonra her yıl bir kez bu hakkı kullanabilirsiniz. Aktarımda sistemdeki süreniz ve Devlet katkısı hakkınız korunur.

Başlıca iki kesinti vardır: fonun içeriğine göre alınan ve sistemde kaldığınız sürece devam eden fon işletim gideri kesintisi; bir de yönetim gideri, giriş aidatı gibi diğer kesintiler. Yönetim gideri kesintisi tipik olarak ilk 5 yıl uygulanır ve yıllık brüt asgari ücretin belli bir oranıyla sınırlıdır.

Birçok şirketin yönetim gideri kesintisi olmayan veya düşük olan planları vardır. Çağrı merkezini arayıp mevcut planınızda kesinti olup olmadığını ve kesintisiz/düşük kesintili bir plana geçip geçemeyeceğinizi sorabilirsiniz; şirket bu bilgileri vermekle yükümlüdür.

Birden fazla hesap esneklik sağlayabilir: ileride bir hesaptan toplu para veya maaş alırken diğerlerini sistemde tutarak süreyi ve hakları koruyabilirsiniz. Ayrıca bir şirket bir kişiden yalnızca bir kez giriş aidatı alabildiğinden, aynı şirkette ek hesap yeni giriş aidatı doğurmaz.