Otomatik Katılıma Kimler Dahil Olur? OKS Kapsamı

Otomatik Katılım Sistemi (OKS), çalışanların işverenleri aracılığıyla bir emeklilik planına otomatik olarak dahil edilmesini sağlayan bir yapıdır. Sistemin kapsamını ve koşullarını bilmek, hem işverenler hem de çalışanlar için önemlidir. Bu yazıda OKS'ye kimlerin dahil olduğunu, hak ve yükümlülüklerinizi özetliyoruz.

Otomatik Katılım Sistemi'ne kimler dahil olur?

Mevcut mevzuata göre OKS kapsamı şu şekilde belirlenmiştir:

• 45 yaşını doldurmamış Türk vatandaşı çalışanlar,
• SGK 4/a (hizmet akdi ile çalışanlar) ve 4/c (kamu görevlileri) kapsamında çalışanlar,
• İşverenleri aracılığıyla otomatik olarak bir emeklilik planına dahil edilir.

Bu kriterleri sağlayan çalışanların herhangi bir başvuru yapması gerekmez; işveren, çalışanı sisteme dahil etmekle yükümlüdür.

OKS kapsam dışında kalanlar kimlerdir?

• 45 yaşını doldurmuş çalışanlar otomatik katılım kapsamına girmez.
• SGK 4/b (bağımsız çalışanlar) kapsamındaki kişiler OKS'ye dahil değildir; ancak gönüllü bireysel emeklilik sistemine katılabilirler.
• Türkiye'de çalışma veya oturma izni bulunan yabancı uyruklu kişiler gönüllü BES'e dahil olabilir, ancak bu durum OKS kapsamı için geçerli değildir.

OKS'de katkı payı ne kadar?

Otomatik Katılım Sistemi'nde çalışanın ödeyeceği katkı payı, prime esas kazancın %3'ü olarak belirlenmiştir. Bu tutar, işveren tarafından maaştan kesilerek emeklilik şirketine aktarılır.

OKS'den cayma hakkı nasıl kullanılır?

Çalışan, sisteme dahil edildiğinin kendisine bildirildiği tarihten itibaren 2 ay içinde sözleşmeden cayabilir. Cayma hâlinde, ödenen katkı payları varsa getirileriyle birlikte 10 iş günü içinde iade edilir.

Cayma hakkını kullanmayan çalışana, sisteme girişte bir defaya mahsus ilave Devlet katkısı sağlanır. Güncel tutar, Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenir; kesin rakam için güncel mevzuatı kontrol etmenizi öneririz. Bu tutar, kanun metninde yer alan 1.000 TL'den farklı olabilir.

OKS'ye dahil olanlar hangi devlet katkılarından yararlanır?

OKS kapsamında ödenen katkı paylarına, gönüllü BES'te olduğu gibi Devlet katkısı sağlanır. Devlet katkısı oranı ve hak kazanma süreleri, Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen güncel oranlar üzerinden hesaplanır. Ayrıca:

• Cayma hakkını kullanmayan çalışana girişte bir defaya mahsus ilave Devlet katkısı verilir.
• Emeklilikte birikimini en az 10 yıllık yıllık gelir sigortası olarak almayı seçen çalışana birikiminin %5'i kadar ek Devlet katkısı ödenir.

Devlet katkısı oranları ve hak ediş süreleri zaman zaman güncellenebildiği için, güncel hesaplamalar için [BES getiri hesaplama](/bes-getiri-hesaplama) sayfamızı inceleyebilirsiniz.

OKS ile gönüllü BES arasındaki fark nedir?

OKS, işveren aracılığıyla çalışanların otomatik olarak dahil edildiği bir sistemdir. Gönüllü bireysel emeklilik (BES) ise kişinin kendi isteğiyle katıldığı ve daha esnek kurallara sahip bir yapıdır. OKS'de cayma hakkı 2 ay ile sınırlıyken, gönüllü BES'te dilediğiniz zaman sistemden ayrılabilirsiniz (ancak erken çıkış hâlinde devlet katkısının yalnızca hak edilen kısmı alınır ve getiri üzerinden stopaj ödenir).

Tes'in OKS'ye etkisi ne olacak?

Kamuoyuna yansıyan taslak planlara göre, Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) yürürlüğe girdiğinde mevcut OKS sözleşmelerinin, katılımcıların ayrıca rızası alınmadan TES'e aktarılması öngörülüyor. TES'in 2026'da planlandığı, ancak yasal ve teknik altyapı çalışmaları nedeniyle 2027'ye sarkabileceği belirtiliyor. Bu süreçte gönüllü BES'in mevcut esnek yapısı taslaktan bağımsız olarak korunmaktadır.

Otomatik Katılım Sistemi'nin kapsamını bilmek, hem çalışanların hem işverenlerin yükümlülüklerini doğru yönetmesi açısından önemlidir. Sistemin işleyişi ve güncel oranlar hakkında detaylı bilgi almak için uzman danışmanlığından faydalanabilirsiniz.