BES Birikimi ve Emeklilik Maaşı Hesaplama

BES'te emeklilik birikimi üç kalemden oluşur: kendi katkı paylarınız, devlet katkısı ve fon getirisi. Birikim, ödeme süresi boyunca bu kalemlerin birlikte büyümesiyle oluşur; emeklilik maaşı ise bu birikimin seçtiğiniz ödeme dönemine yayılmasıyla tahmin edilir. Kendi aylık katkınız ve sürenizle sonucu görmek için BES getiri ve emeklilik maaşı hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.

Kısaca: BES hesaplaması iki aşamalıdır. Birikim aşamasında katkı payları, %20 devlet katkısı ve fon getirisi toplanır. Emeklilik aşamasında birikim toplu alınır, süreli (programlı) maaşa yayılır veya ömür boyu maaşa çevrilir. Aşağıdaki örnek, hesaplayıcının varsayımlarıyla adım adım ilerler; sonuçlar bugünkü paranın alım gücüyle gösterilir ve bir taahhüt değildir.

BES birikimi hangi kalemlerden oluşur?

BES'te toplam birikim üç kalemin birleşimidir:

• Katkı payı: Sözleşmeniz kapsamında ödediğiniz tutar. Aşağıdaki örnekte ayda 5.000 TL'dir.
• Devlet katkısı: Türk lirası cinsinden katkı paylarının %20'si oranında eklenir. Yıllık üst sınır, yıllık brüt asgari ücret düzeyindedir; 2026 için yaklaşık 392.000 TL'dir. Bu sınırı aşan kısma kural olarak o yıl için devlet katkısı eklenmez. Ayrıntılı hesap için devlet katkısı hesap örneğine bakabilirsiniz.
• Fon getirisi: Katkı payı ve devlet katkısı, seçtiğiniz fonlarda değerlenir. Hesaplamalarda getiri bir varsayımdır; gerçekleşen getiri piyasa koşullarına göre değişir. Fon getirisinin nasıl hesaplandığını BES fon getirisi rehberinde ayrıntılı bulabilirsiniz.

Devlet katkısının oranı ve üst sınırı mevzuatla belirlenir. Oran Cumhurbaşkanı Kararı ile, üst sınır her yıl asgari ücretle değişebilir. Bu nedenle hesaplama yaparken kullandığınız oranın ve sınırın geçerlilik tarihine dikkat edin.

BES hesaplaması adım adım nasıl yapılır?

Örnek: 45 yaşında bir katılımcı ayda 5.000 TL katkı payı ödüyor ve 11 yıl sistemde kalıyor. Hesaplama, hesaplayıcının varsayımlarıyla şu adımlarla yapılır:

1. Yıllık katkı payı: 5.000 TL × 12 = 60.000 TL.
2. Devlet katkısı oranı: Türk lirası ödemelerde %20.
3. Üst sınır kontrolü: 60.000 TL, 2026 için yaklaşık 392.000 TL olan yıllık sınırın altında olduğundan katkı payının tamamı devlet katkısına esas alınır.
4. Yıllık devlet katkısı: 60.000 TL × %20 = 12.000 TL (aylık 1.000 TL).
5. Katkıların toplamı: 11 yılda kendi katkınız 660.000 TL, devlet katkısı 132.000 TL; getiri hariç toplam 792.000 TL (bugünkü parayla).
6. Reel getiri senaryoları: Bugünkü parayla %0 varsayımında 792.000 TL, %2'de 884.150 TL, %4'te 988.693 TL.
7. Emeklilik şartı: 45 + 11 = 56 yaş ve 10 yıldan fazla süre; emeklilik hakkı kazanılır ve devlet katkısının %100'ü ödenir.
8. Süreli maaş: Birikim 20 yıla yayılırsa tahmini aylık maaş, %0 varsayımında 3.300 TL, %2'de 4.465 TL, %4'te 5.954 TL (bugünkü parayla).

Bu adımların tamamı, BES getiri ve emeklilik maaşı hesaplayıcısında kendi tutarlarınızla tekrarlanabilir. Hesaplayıcı; aylık katkı payı, yaş, ödeme süresi ve varsa mevcut birikim bilgilerini kullanır. Mevcut birikiminiz varsa o tutar da aynı reel getiri varsayımıyla büyütülür ve yeni katkılara eklenir.

Emeklilik maaşı nasıl hesaplanır?

Emeklilikte birikiminizi üç yoldan biriyle kullanabilirsiniz: toplu ödeme, süreli (programlı) ödeme veya ömür boyu maaş (yıllık gelir sigortası).

• Süreli (programlı) ödeme: Birikim seçtiğiniz yıl sayısına yayılır; kalan tutar ödeme süresince getiri kazanmaya devam eder. Hesaplayıcı bu yöntemi kullanır.
• Ömür boyu maaş: Yıllık gelir sigortası sözleşmesiyle yapılır. Tutar, emeklilik şirketinin aktüeryal hesabına göre; yaş, beklenen yaşam süresi ve sözleşme koşulları gibi ölçütlerle belirlenir. Hesaplayıcı bu tutarı hesaplamaz.

Süreli ödeme ile ömür boyu maaş arasındaki farkı ve emeklilik hakkının nasıl kullanıldığını BES'te emeklilik maaşı nasıl bağlanır? yazısı ele alıyor. Kesin maaş tutarı için bağlı olduğunuz kuruma veya lisanslı aracıya danışabilirsiniz.

Devlet katkısına hak ediş nasıl işler?

Devlet katkısı hesabındaki tutara hak ediş, sistemde kalma süresine göre kademelidir:

• En az 3 yıl: %15
• En az 6 yıl: %35
• En az 10 yıl: %60
• Emeklilik hakkı kazanıldığında, vefat veya maluliyet hâlinde: %100

Hak edilmeyen tutarlar genel bütçeye gelir kaydedilir. Örnekteki katılımcı 6. yılda emeklilik hakkı kazanmadan ayrılsaydı, o ana kadar ödenen devlet katkısı 72.000 TL olurdu ve bunun %35'i, yani 25.200 TL hak edilirdi. Hesaplayıcı, hak ediş yüzdesini ödenen (getirisiz) devlet katkısı tutarına uygular; mevzuattaki ifade "devlet katkısı hesabındaki tutar" olduğundan gerçek hak ediş tutarı farklı çıkabilir. Kademelerin ayrıntısı için devlet katkısı hak ediş süreleri yazısına bakabilirsiniz.

Hesaplamayı okurken hangi sınırlara dikkat etmek gerekir?

Hesaplayıcı ve bu yazıdaki örnek, bazı varsayımlarla çalışır:

• Aylık katkı payı ödeme süresi boyunca sabittir; ara verme, artırım ve ek ödeme hesaba katılmaz.
• Devlet katkısı %20 oranıyla ve yıllık üst sınıra kadar eklenir; sınırı aşan kısma kural olarak o yıl devlet katkısı eklenmez.
• Getiri, üç reel senaryoyla gösterilir: enflasyon kadar, enflasyonun iki puan üzeri ve dört puan üzeri. Bunlar bir taahhüt değildir.
• Tüm tutarlar bugünkü paranın alım gücüyle (reel) ifade edilir.
• Sözleşme kesintileri, vergi ve stopaj hesaba katılmaz; sonuçlar vergi öncesidir.
• Fon dağılımı, fon değişikliği, şirket değişikliği ve kısmi ödeme modellenmez.
• Ömür boyu maaş, emeklilik şirketinin aktüeryal hesabına bağlıdır.

Bu nedenle hesaplama sonucu bir tahmindir; kesin tutar değildir. Gerçek birikim; ödediğiniz tutara, planınızın kesintilerine, fon dağılımınıza ve piyasa koşullarına göre farklılaşır. Geçmiş getiri geleceğin garantisi değildir.

Kendi tahmininizi oluşturmak için BES getiri ve emeklilik maaşı hesaplayıcısına dönün ve sonuçları varsayımlarla birlikte okuyun.

Bu yazı 4632 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile Ek 1. maddesine ve hesaplayıcının varsayımlarına dayanır. Oran, üst sınır ve kurallar değişebilir; kesin ve güncel bilgi için bağlı olduğunuz kuruma veya lisanslı bir bireysel emeklilik aracısına danışınız.

*Genel bilgilendirme amaçlıdır, yatırım danışmanlığı değildir.*